Odnaleziony historyczny "artefakt -
Serbske Nowiny" przekazany do Muzeum Pogranicza w Żarach
PRZEKAZANIE ŁUŻYCKIEGO ARTEFAKTU
DO MUZEUM POGRANICZA ŚLĄSKO - ŁUŻYCKIEGO W ŻARACH
19 grudnia 2025 r. p. Andrzej Jasiński - wiceprezes Związku Łużyczan w Polsce - Macierz Łużycka przekazał artefakt na ręce p.dr.Rafała Szymczaka - dyrektora Muzeum.
Oczywiście, tym artefaktem jest tygodnik "Serbske Nowiny" w języku górnołużyckim, wydanie z 7. listopada 1936 r. w Budziszynie, czyli prawie 90 lat temu. Gazetę odnaleziono podczas remontu dachu poniemieckiego domu we wsi Niedaszów. Zgodnie z życzeniem ofiarodawcy, gazetę przekazano w/w Muzeum. Dziękujemy znalazcy, p. Danielowi Macijowskiemu oraz ofiarodawcom p.p. Arkadiuszowi i jego synowi Dawidowi Lechman za przekazanie tego artefaktu. Gazeta zawiera wiele informacji historycznych z tamtego okresu i niewątpliwie stanowi „gratkę” dla wielu odwiedzających Muzeum oraz pasjonatów historii regionu Łużyc.
Poniżej kilka stron ze wspomnianej gazety w "ucyfrowionej" wersji oraz fakt przekazania na ręce p.dyrektora Muzeum Pogranicza - Śląsko - Łużyckiego w Żarach.
TABLICA TURYSTYCZNA :
”TRAKT DOLNE ŁUŻYCE/ DOLNA ŁUŽYCA”
Jak już Państwa informowaliśmy na naszej stronie / podstrona Publikacje / ...
Jest to pierwsza tablica turystyczna w języku polskim i dolnołużyckim, co jest ewenementem w polskiej części Dolnych Łużyc. To absolutnie pierwsza taka inicjatywa w ogóle na terenie polskich Dolnych Łużyc po II Wojnie Światowej. Dlatego, po prawie roku starania członków Związku Łużyczan w Polsce - Macierzy Łużyckiej oraz zaangażowania własnych środków finansowych, w dniu 12 grudnia 2025 roku za zgodą Urzędu Marszałkowskiego i Zarządu Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oraz akceptacji przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wlkp., po przedstawieniu akceptacji Lubuskiej Organizacji Turystycznej „LOTUR” w Zielonej Górze i projektu organizacji ruchu drogowego na Drodze Wojewódzkiej nr 287, wprowadzamy w miejscowości Grabik pierwszą tablicę turystyczną :
”Trakt Dolne Łużyce/ Dolna Łužyca”.
Chcielibyśmy, aby w przyszłości na całej trasie, w każdej miejscowości od miasta Żary do granicy z Niemcami, czyli na Drodze Wojewódzkiej nr 287 i 289 do miejscowości Baršć/ Forst stanęły takie tablice turystyczne. Są one początkiem większego projektu, w ramach którego ma powstać folder turystyczny, w którym każda miejscowość przy trasie, reklamowałaby się historią, zabytkami i innymi ciekawymi, regionalnymi atrakcjami turystycznymi.
Podobną propozycję mamy dla części Górnych Łużyc/ Hornjej Łužycy, znajdującej się po polskiej stronie. Warto jest ożywić ten region Polski, podkreślając słowiańskość/ łużyckość tych terenów i historyczną przynależność do Państwa Polskiego od czasów króla Bolesława Chrobrego. Oczywiście szybkość realizacji projektu zależy od tego, czy będziemy tak, jak do tej pory, osamotnieni w przecieraniu szlaku regionalizacji polskich Dolnych Łużyc, czy jednak władze samorządowe zechcą wesprzeć finansowo nasze działania - czas pokaże.
Z szacunku dla mojego poprzednika i działacza na rzecz Łużyczan muszę wspomnieć, że wcześniej orędownikiem pozostawienia Łużyczan, słowiańskich autochtonów w polskiej części Łużyc, był wielki człowiek i patriota, Pan Gwido Wrzosiński. Jego celem było utworzenie gminy łużyckiej w Polsce, jako zalążka powstania silnej społeczności łużyckiej. Możemy się tylko domyślać, że przewidział przesiedlenie wszystkich Łużyczan do niemieckiej części Łużyc, co przyspieszyło ich germanizację. Dziś wiemy, że się nie mylił.
Pan Gwido Wrzosiński – ostatni lektor języków łużyckich na Uniwersytecie Wrocławskim, tłumacz i wykładowca akademicki. Prywatnie ojciec Pani Ludmiły Gajczewskiej, od wielu lat zafascynowanej Łużycami i wspierającej swymi licznymi działaniami Łużyczan i nasz Związek.
Pragnę podziękować: Pani Jadwidze Błoch - Prezes "LOTUR” w Zielonej Górze, która akceptacją znaku turystycznego otworzyła nam szerokie spektrum działania w Województwie Lubuskim oraz Pani Monice Jaśkiewicz z firmy -„APIA” za wykonanie projektu organizacji ruchu drogowego zawierającego umiejscowienie tablicy informacyjno – turystycznej a także Panu Łukaszowi Strzałkowi z firmy - "Drogowe Centrum Produkcyjno - Handlowe" BiG Sp.z o.o. w Świebodzinie za wykonanie tablicy, oraz wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji tego projektu.
Tablica informacyjno - turystyczna : Trakt Dolne Łużyce / Dolna Łužyca
Droga Wojewódzka nr 287 / m. Grabik / woj. Lubuskie
Artykuł w tygodniku "Nowy Casnik"
”TRAKT DOLNE ŁUŻYCE/ DOLNA ŁUŽYCA”
Właśnie ukazał się artykuł w serbołużyckim tygodniku "Nowy Casnik" (wydanie: 05-02-2026).
Nasze działania, uwieńczone zaistnieniem tablicy informacyjnej (pierwszej w Polsce), zostały dostrzeżone przez łużyckie media, czego konsekwencją jest zaprezentowana publikacja na łamach łużyckiego wydawnictwa.
(Link do tygodnika - online znajduje się również na naszej witrynie w podstronie :
Poniżej prezentujemy Państwu pełną publikację.
Tomasz Olgierd Major
Związek Łużyczan w Polsce - Macierz Łużycka
© Copyright Macierz Łużycka 2025
Last updated : 04-02-2026